sanneke huisman

kunstkritiek

Het Guggenheim van de Bijlmer

Fatform – Present Forever
29 juli t/m 30 september 2012
fatform.com

Beeld Hal Werk-organisatoren Ad de Jong en Manuel Klappe en Fatform-oprichter Daniela Bershan transformeerden samen met circa 55 kunstenaars een leegstaande parkeergarage tot prikkelende tentoonstellingsruimte – een ruimte die door haar omhoog draaiende vorm enigszins doet denken aan het Guggenheim te New York, waar kunstwerken eveneens langs een spiraalvormige ruimte worden tentoongesteld.

Het ‘Guggenheim van de Bijlmer’ leidt je nog tot en met 30 september langs een overzicht van de Nederlandse hedendaagse kunst. Waar bij de draaiende ruimte van het New Yorkse museum vooral de architectuur zelf overheerst, is de rauwe ruimte in Amsterdam Zuid-Oost volledig in balans met de werken die het de komende twee maanden huisvest. Present Forever is een gebalanceerde en sterk op vorm gerichte tentoonstelling.

Na het succes van Beeld Hal Werk in 2010 slaan Ad de Jong en Manuel Klappe wederom de spijker op zijn kop. De leegstaande ruimte in Amsterdam Noord is ditmaal verruild voor een ruimte in de Bijlmer, en naast de voornamelijk klinkende namen in de oude fabriekshal twee jaar eerder, kregen in de voormalig parkeergarage ook onbekende kunstenaars de kans zich te profileren. Alle 55 deelnemende kunstenaars nemen een plek in langs de draaiende route, met een opvallende (visuele) gelijkwaardigheid tussen de zo uiteenlopende kunstenaars tot gevolg. Ontwerper Bas Oudt maakte van de garage een totaalinstallatie, zonder afbreuk te doen aan de afzonderlijke werken.

Opvallend is dat de tentoonstelling enkel bestaat uit schilderijen, sculpturen en installaties, en zich kenmerkt door een volledige afwezigheid van veel gebruikte media als fotografie en videokunst. De scherpe keuze geeft het geheel een formeel, bijna tastbaar karakter; het maakt de tentoonstelling Present. De werken zijn duidelijk aanwezig, zonder dat deze elkaar lijken te willen overtreffen – ondanks dat je dit bij 55 hedendaagse beeldend kunstenaars wel zou verwachten. Daarnaast is de tentoonstelling ook in de andere betekenis van het woord Present: het werk is actueel, en de meeste – voornamelijk site specific - werken verhouden zich op mooie wijze tot de ruimte. Ze verwijzen enkel naar zichzelf en de ruimte – iets wat volgens de samenstellers en deelnemers door videokunst en fotografie doorbroken zou worden.

Toch schuilt hierin ook het gevaar van de tentoonstelling. Met een grote hoeveelheid houtjes, kartonnen bordjes, plakband en aluminiumfolie heeft de tentoonstelling bij vlagen een wat gekunsteld – of geknutseld – karakter. De ruimte leent zich dan ook het best voor wat meer robuuste werken. De gecrashte auto van Lotte Geeven is daar misschien wel het sterkste voorbeeld van. De werken van Koen Delaere doen het ook goed in de ruimte; zijn grote doeken lijken een abstracte en geraffineerde vorm van street art. Hoewel de installatie van Bas de Boer tot stand is gekomen met veel knutselwerk, is het resultaat wel sterk: een spannend schaduwenspel op de ruwe vloer. Verdere hoogtepunten zijn de van kartonnen dozen gemaakte hut van Izaak Zwartjes, de fel gekleurde vloersculptuur van George Korsmit, de vibrerende rots van Ian de Ruiter en de golfbaan van Sachi Miyachi.

Met meer en minder geslaagde werken toont Present Forever bovenal een pure en ongecompliceerde dwarsdoorsnede van de Nederlandse hedendaagse kunst. En dat is een visueel feestje.